13 Mayıs 2020 02:26

Prof. Dr. İsmail Yüksek – Mühendislikte trendi konular 3

Otonom araçlar, çevresini algılayabilen, operasyonla ilgili kararlar alabilen ve çok az insan girdisi veya hiç girdi olmadan operasyonu gerçekleştirebilen araçlara verilen genel isimdir.

Prof. Dr. İsmail Yüksek – Mühendislikte trendi konular 3

“OTONOM ARAÇLAR”

Otonom araçlar, çevresini algılayabilen, operasyonla ilgili kararlar alabilen ve çok az insan girdisi veya hiç girdi olmadan operasyonu gerçekleştirebilen araçlara verilen genel isimdir. Otonom kelimesi doğrudan Türkçeleşmiş bir kelime olarak kullanılmakla beraber tam Türkçe karşılığı olan “özerk” şeklinde de kullanılmaktadır. Son zamanlarda bilhassa askeri operasyonlarda sıklıkla kullanılan insansız hava araçları da otonom araçlar kategorisinde ele alınabilir. 

Bununla birlikte akıllı şehirler konseptinin olmazsa olmazı görünümünde olan otonom arabalar özelinde bir değerlendirme yapıldığında, radarbilgisayar görüşüLidarsonarGPSodometre ve atalet gibi ölçüm birimleri kullanarak çevrelerini algılamaya yarayan çeşitli sensörleri içinde bulunduran bir sistem olarak düşünülebilir. Gelişmiş kontrol sistemleri; uygun gezinme yollarını, engelleri ve ilgili işaretleri tanımlamak için duyusal bilgileri yorumlar. Bu iş çoğu defa yapay zeka unsurları ile gerçekleştirilir.

Otonom arabaların kullanımıyla birlikte elde edilebilecek potansiyel faydalar olarak; azaltılmış lojistik maliyetler, artırılmış güvenlik, artırılmış mobilite, artırılmış müşteri memnuniyeti ve azaltılmış suç sayılabilir. Güvenlik avantajları arasında trafik çarpışmalarında azalma, bunun sonucunda azalan yaralanmalar ve sigorta dahil olmak üzere diğer maliyetler bulunmaktadır. 

Otomatik araçların trafik akışını arttırması beklenirken; çocuklar, yaşlılar, engelli ve yoksullar için daha fazla hareketlilik sağlamak; yolcuları sürüş ve navigasyon işlerinden kurtarmak; aracın yakıt verimliliğini artırmak; park yeri gereksinimlerini önemli ölçüde azaltmak; suçu azaltmak; ve özellikle paylaşım ekonomisi yoluyla bir hizmet olarak ulaşım için iş modellerini kolaylaştırmak gibi çeşitli biçimlerde yararları olmaktadır.

Ancak bunun beraberinde getirdiği mahremiyet ihlalleri ve internet güvenliği konuları popüler tartışma konularıdır. Güncel tartışılan diğer sorunlar arasında güvenlik, teknoloji, sorumluluk, yasal çerçeve ve hükûmet düzenlemeleri; bilgisayar korsanları veya terörizm gibi gizlilik ve güvenlik kaygıları riski; karayolu taşımacılığı endüstrisindeki sürüşle ilgili işlerin kaybıyla ilgili endişe; ve seyahat daha uygun hale geldikçe artan banliyöleşme riski sayılabilir.

Sonuç olarak otonom araçlar, gerek akıllı şehir altyapı çalışmaları ve gerekse yüksek riskli operasyonlar için özel olarak çalışılan trendi konuların başında gelmektedir. Bu konu başta makine, bilgisayar, uçak ve mekatronik mühendislikleri olmak üzere çeşitli mühendislik branşlarının kesişim noktasındadır. Bu konudaki projeler çoğu kez ülkemizin 2023 hedefleri doğrultusunda öncelikli alan kapsamında yer almaktadır.