bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort escort bayan istanbul escort escort istanbul escort şişli escort beylikdüzü escort sakarya
porno film izle anal porno hd sex izle türkçe porno izle türbanlı porno izle
HABER AKIŞI

Prof. Dr. İsmail Yüksek; ''Mühendislikte Trendi Konular -2''

 Tarih: 25-11-2019 15:09:31  -   Güncelleme: 25-11-2019 15:16:00
Prof. Dr. İsmail Yüksek

Ülkemiz için startejik bir yakıt olan kömür Dünya geneli rezervlerinin, 323,6 milyar tonu (%31,3) Avrupa-Avrasya ülkelerinde, 424,2 milyar tonu (%41,0) Asya-Pasifik ülkelerinde, 258,7 milyar tonu (%25,0) Kuzey Amerika ülkelerinde, 14,4 milyar ton (%1,4) Afrika-Doğu Akdeniz ülkelerinde ve 14,0 milyar ton (%1,4) Orta ve Güney Amerika ülkelerinde bulunmaktadır. 

Büyük bir enerji ithalatçısı olan Ülkemiz,de 2018 yılında kömüre dayalı santrallerden toplam 113,3 TWh elektrik üretilmiş olup toplam elektrik üretimi içerisindeki payı %37,3 düzeyindedir. TC Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın kömür stratejisi, “
İthal bir kaynak olan doğal gazın elektrik üretiminde kullanılması yerine rezervleri belirlenen ve termik santral kurulabilecek özellikte olan linyit sahalarımızın hızla devreye sokulması ve mevcut santrallere yeni ünitelerin ilavesi” şeklindedir. Bu perspektifle temiz kömür yakıcı sistemlerinin tasarımı makine ve enerji mühendislikleri disiplinlerinde trendi bir konu olarak çalışılmaktadır. Böylece, kömür yakıcılarında yanma veriminin iyileştirilmesi konusu, artan yakıt fiyatları ve artan çevresel kaygılar yüzünden, her geçen gün mühendisleri daha iyi tasarımlar yapma noktasında motive etmektedir.

Homojen olmayan, kompakt bir doğal kaynak olan kömürlerin yanma prosesleri oldukça karmaşıktır. Kömürü oluşturan elementler ve uçucu madde bileşiminin aynı madenden elde edilen kömürlerde bile farklılıklar arz etmesi, kömür yakma sistemlerinin modellenmesi ve kontrolcü tasarımı konularını güç kılmaktadır. Tasarım ve işletme koşullarının aynı olmasına rağmen kazanların, uzun bir süre çalıştırıldıktan sonra genellikle farklı yanma karakteristikleri sergilemeleri de konunun zorluk derecesini artırmaktadır.

Yanma prosesindeki bu karmaşıklık, kömür yakma sistemlerinin modellenmesi ve kontrolü konusunu araştırmacıların üzerinde çalıştığı güncel bir konu kılmaktadır. Bu çalışmalar baca gazı analizi temeline dayalı modelleme, optimizasyon ve kontrol tasarımı çalışmaları ve yanma odasının gözlenmesi temeline dayalı modelleme ve kontrol tasarımı çalışmaları şeklinde iki kategoride ele alınabilir. Baca gazı analizi ile oluşturulacak kapalı çevrim kontrol sistemlerinde en büyük problem kaçınılmaz olarak belirli bir zaman gecikmesi değeriyle karşılaşılması ve bunun verime kötü yönde yansımasıdır. Sistem zaman gecikmeli olduğu için, bozucu etkiler sisteme etki ettiğinde kapalı çevrim kontrol sistemi doğası gereği geç cevap vermek suretiyle kötü bir bozucu reddi performansı sergilemektedir. Pratik değerlendirmeler çerçevesinde küçük ölçekli stokerli kömür yakma sistemlerinde karşılaşılan majör bozucu girişler aşağıdaki gibi sıralanabilir.

- Değişen güç gereksinimiyle birlikte sistemin farklı modlarda çalışabilmesi.

- Emilen hava kalitesindeki değişimler.

- Yakıtın ısıl değerindeki değişimler.

- Yakıt nemine bağlı yükleme sisteminde oluşan tıkanmalar.

- Emilen hava sıcaklığındaki değişimler.

- Dış hava basıncındaki değişimler.

Buna karşılık alev görüntüleri yanma odasının anlık durumunu derhal yansıtabilir. Son yıllarda, kömür yakıcı sistemlerinde yanma problemlerine uygulanan görüntü işleme temeline dayalı analiz ve tasarımlarına giderek artan bir ilgi vardır. Yeni nesil bu tasarımların ortak özelliği alev görüntüsünden önemli yanma parametrelerini tahmin eden yapay zeka unsurlarına sahip olmalarıdır. Görüntü işlemeli kontrolllü kömür yakıcı sistemlerinin genel akış diyagramı aşağıdaki şekilde verilmektedir. (Ki, bu sistem doktoradan öğrencim Doç. Dr. Cem ONAT ve ekibi tarafından tasarlandı ve uygulandı.)

Buna göre, bir helezon sistemi aracılığıyla kömür ve bir fan aracılığıyla da taze hava  yanma odasına sevkedilmektedir. Alev görüntüleri gözetleme penceresine yerleştirilmiş bir CCD kamera aracılığıyla anlık olarak alınmaktadır. CCD kameranın yakıcı sistem üzerindeki yerleşimi aşağıdaki şekilde gösterilmektedir.

 

 

Alınan görüntüler yapay sinir ağlı (YSA) özel bir algoritmadan süzülerek hava fazlalık katsayısı tahmin edilmeketedir. Tahmin edilen hava fazlalık katsayısı ideal değerinden çıkartılarak hata fonksiyonu üretilmekte ve ardından hatayı minimize eden müdahale kontrolcü eliyle yapılmaktadır. Bir başka ifade ile kontrolcü, hava fazlalık katsayısı değerini ideal değerinde tutmak için fanın hızını otomatik olarak ayarlamaktadır. 

 

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR

Sitemizdeki Haberleri Beğeniyor musunuz?


HABER ARŞİVİ
Yukarı